BALIKÇILAR: MARMARA’YI KAYBETTİK!..

Kirlilik ve mevsim normallerinin üzerinde seyreden deniz sıcaklığı nedeniyle oluşan müsilaj, özellikle Marmara Denizi’nde ekolojik bir yıkıma neden oluyor. Balıkçılar, denizin üzerini saran müsilajların görüntülerini sosyal medyadan paylaşarak isyan ediyor.

Peki üç tarafı denizlerle çevrili Türkiye’de, deniz salyası olarak da tanımlanan müsilajla mücadele edilmemesi nelere yol açar? Balıkçılık ve turizme olası etkilerini uzmanlarla konuştuk.

İstanbul Deniz Ürünleri Avcıları Birliği Başkanı Murat Kun
Murat Kun

İstanbul Deniz Ürünleri Avcıları Birliği Başkanı Murat Kun “Yıllardır bu sorunu anlatıyoruz. Önlem alalım diyoruz. Marmara sadece İstanbul’dan ibaret değil, kıyısında 40-50 milyon insan yaşıyor. Bu insanların attıkları Marmara’ya gidiyor” diyor. 2006-2008 yılları arasında da müsilajın çok fazla görüldüğünü belirten Kun, durumun değişmediğine dikkat çekiyor. 

Müsilaj aslında latince adı ‘gonyaulax fragilis’ olan fitoplanktonlardan oluşuyor. Fitoplankton denizdeki  besin zincirinin en küçük canlısı. Fitoplanktonların birikmesi olumsuz etkilere yol açıyor.  Ve deniz kirliliğine bir de deniz suyu sıcaklığının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi eklendiğinde,  fitoplanktonlarda patlama yaşanıyor. Denizdeki oksijeni azaltan fitoplanktonlar bu nedenle diğer canlıların ölümüne yol açıyor.

“Deniz salyası” neden oluşur?

Prof. Dr. Bayram Öztürk
Prof.Dr.Bayram Öztürk

Prof. Dr. Bayram Öztürk, müsilaja yol açanı şöyle özetliyor: “Aşırı azot ve fosfat nedeniyle oluşuyor. Neden oluyor bu? Arıtma tesislerinin eksikliğinden. Evsel atıklar denize gidiyor. Kirlenme belirtisidir aynı zamanda. Bunları kullanan planktonlar denizin rengini değiştiriyor. Zaman zaman çok fazla oluyorlar. Su sıcaklığı, bugünkü Marmara Denizi için 19 derece. Normalda 16–17 olması lazım.”

“Balıkçılığı olumsuz etkiliyor”

Denizlerde oluşan müsilajın balıkçılığı etkileyen en önemli faktörü ağların zarar görmesi. Balıkçılar denize ağ atamıyor, attığında ise ya ağlar zarar görüyor ya da kullanılamaz hale geliyor. İstanbul Deniz Ürünleri Avcıları Birliği Başkanı Murat Kun, müsilajın ekim ayından sonra çok etkili olduğunu anlatarak “Çanakkale’de ve Marmara’da çok fazla görüldü. Sadece küçük balıkçılığı değil, büyük balıkçılığı da olumsuz etkiledi” diyor. 

Meer Verschmutzung Türkei

Müsilaja karşı ne yapılmalı?

Murat Kun,  “Herkes müsilajı konuşuyor ama kimse ne yapacağımızı söylemiyor. Hepimiz öğrendik müsilajın ne olduğunu ama bize çare lazım” diyerek, yetkililerin bu konuda çözüm sunması gerektiğini belirtiyor. 

Prof. Öztürk de aynı görüşte. “Sorun tek bir yerde değil, çoklu büyük görmek lazım, ancak kimse bir şey yapmıyor” diyerek yapılabilecekleri sıralıyor:

“Arıtmaların tam yapılması gerekiyor. Sadece arıtma değil. Arıtma etkenlerden biri ama deniz suyu sıcaklığındaki yükseklik. İklim değişikliğine bağlayıp bir şey yapamayız dememek lazım. Deniz suyunun üzerindeki müsilajı toplamak lazım. Gemilerin petrol temizleyen bariyerleri var. Bunlarla toplanabilir. Dibe çökmesini beklememek gerekiyor.”